“Depremin İnsan Haklarına Etkisi” Anlatıldı

İİBF Dekanı Prof. Dr. Gökhan Tuncel moderatörlüğünde gerçekleştirilen konferansa Avukat Özcan Çetin, Avukat Cahit Güneş ve İİBF öğretim elemanları ile öğrenciler katıldı.

Prof. Dr. Gökhan Tuncel, depremin farklı bağlamlarda olduğu gibi insan hakları bağlamında da değerlendirilmesi gerektiğini belirterek insanların yaşama hakkının güvence altına alınmasının önemine değindi.

İlk olarak söz alan Avukat Cahit Güneş, doğal afetlerin yıkıcı etkileri üzerinde durarak özellikle sağlık, eğitim, barınma ve çalışma hakları gibi temel haklar açısından onarılamaz zararlar doğurabileceğini belirtti.

Güneş, devletlerin afet süreçlerinde insan hakları yükümlülüklerinin afet öncesi ve sonrası olarak ikiye ayrıldığını belirterek “Afet öncesi yükümlülükler; yasal düzenlemeler, denetimler, afet müdahale planları ile hak ihlallerinin önlenmesine yönelik yükümlülükler. Afet sonrası yükümlülükler ise; afete müdahale, insani yardımların sağlanması ve hakların korunması için alınan önlemleri içeriyor.” diyerek konuşmasını sonlandırdı.

Güneş’in ardından insanlık tarihinin hak arayışı mücadelesine vurgu yaparak konuşmayı devralan Avukat Özcan Çetin “İnsanları deprem öldürmez, insanları binalar ve ihmaller öldürür” ifadesi üzerinden Temel İnsan Hak ve Özgürlükleri bağlamında insanların güvenle yaşayacağı yapılar inşa edilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Doğal afetlerin insan hakları üzerindeki etkilerine de dikkat çeken Çetin, deprem ve sel gibi felaketlerin, bireylerin temel haklarını ihlal eden sonuçlar doğurduğunu söyledi. Uluslararası Hukuk ve İnsan Hakları Örgütleri’nin rolünün önemine değinen Çetin, hak ihlallerinin önlenmesi ve bireylerin güven içinde yaşaması için gerekli adımların atılması gerektiğini ifade etti.

Deprem sonrasında da toplumsal düzenin yeniden inşası sürecinde insan haklarının gözetilmesinin önemine değinen Çetin “Bu süreçte mülkiyet hakkının korunması, depremzedelere adil ve eşitlikçi bir şekilde yaklaşılması, fiziksel, psikolojik, ekonomik ve sosyal etkilerin dikkate alınması gerekmektedir.” ifadelerini kullandı.

Konferans süresince deprem sırasında ve sonrasında yaşanan hak ihlalleri detaylı bir şekilde ele alındı. Yaşam hakkı başta olmak üzere mülkiyet hakkı, sağlık hakkı, gıda ve suya erişim hakkı gibi temel hakların sekteye uğradığı vurgulandı.

Depremlerde özellikle kadın, çocuk ve engelli bireylerin daha fazla mağduriyet yaşadığı belirtildi. Adil yargılanma hakkı, bilgi edinme hakkı ve kültürel haklar gibi konulara da dikkat çekilerek afet sonrası adil düzenlemeler ve etkin yardımların hayata geçirilmesinin önemine değinildi.

Konferans, katılımcıların soruları ve konuşmacıların yanıtlarıyla son buldu.